ΛΙΠΑΝΣΗ
1. Σύστημα Λίπανσης.
1.1 Τριβή και λίπανση
Όταν μια επιφάνεια τρίβεται πάνω σε μια άλλη, παράγεται θερμότητα. Οι Μ.Ε.Κ. αποτελούνται από μεταλλικά εξαρτήματα που σε πολλές περιπτώσεις τρίβονται μεταξύ τους, με αποτέλεσμα να παράγεται θερμότητα. Άν η θερμότητα αυτή δεν κρατηθεί σε χαμηλά επίπεδα, τα μέταλλα θα λιώσουν, θα κολλήσουν οι τριβόμενες επιφάνειες και θα δημιουργηθούν φθορές. Για να ελαττωθεί και να κρατηθεί σε ανεκτά επίπεδα η θερμότητα μεταξύ των τριβόμενων επιφανειών, πρέπει να ελαττωθεί και η αντίσταση που παρουσιάζεται μεταξύ τους, όταν αυτά βρίσκονται σε επαφή και κίνηση. Η αντίσταση αυτή ονομάζεται τριβή και εξαρτάται από το υλικό των τριβομένων επιφανειών και το βαθμό λείανσής τους καθώς επίσης και την πίεση που ασκείται από τη μία επιφάνεια στην άλλη.
Η τριβή μπορεί να ελαττωθεί βασικά με δύο τρόπους: είτε με καλύτερη λείανση των τριβομένων επιφανειών με ειδική μηχανουργική επεξεργασία είτε με τη λίπανση.
Λίπανση είναι η λειτουργία της παρεμβολής λιπαντικού μεταξύ κινουμένων επιφανειών, με σκοπό τη μείωση της τριβής τους και ελάττωση της θερμότητας η οποία παράγεται εξαιτίας της.
Κατά την κίνηση της μιας επιφάνειας πάνω στην άλλη παρεμβάλλεται το λιπαντικό ενδιάμεσα τους το οποίο ελαττώνει την αντίσταση των επιφανειών να κινηθούν η μία πάνω στην άλλη.
Η ελάττωση της τριβής με λίπανση, εξασφαλίζεται με διάφορα εξαρτήματα που αποτελούν το σύστημα λίπανσης. Με το σύστημα λίπανσης το λιπαντικό παρεμβάλλεται μεταξύ των κινουμένων επιφανειών και ελαττώνει τη θερμότητα που παράγεται, μεταβάλλοντας την τριβή των δύο μεταλλικών επιφανειών σε τριβή μορίων του λιπαντικού με αποτέλεσμα να μειώνονται οι φθορές των επιφανειών.
Το λιπαντικό, εκτός από τη μείωση της τριβής, προσφέρει παράλληλα και τις πιο κάτω υπηρεσίες:
1. Απορροφά τους θορύβους που δημιουργούνται από τα κτυπήματα (κρούσεις) μέσα στη μηχανή.
2. Βελτιώνει τη στεγανότητα μεταξύ των εμβόλων των κυλίνδρων και των ελατηρίων με το γέμισμα των μεταξύ τους κενών.
3. Καθαρίζει τις λιπαινόμενες επιφάνειες.
4. Συμβάλλει στη ψύξη των επιφανειών με τη συνεχή ανανέωσή του στα σημεία τριβής των επιφανειών.
5. Παρεμποδίζει τη δημιουργία οξείδωσης στα διάφορα εξαρτήματα της μηχανής.
1.1.1 Λάδια λίπανσης
Το λιπαντικό που χρησιμοποιείται στις μηχανές εσωτερικής καύσης είναι λάδι. Προέρχεται από απόσταξη του φυσικού ακάθαρτου πετρελαίου και διαθέτει κάποια χαρακτηριστικά και ιδιότητες που καθορίζονται από την προέλευσή του και από την προσθήκη ειδικών χημικών ουσιών.
Οι ιδιότητες που προκύπτουν από την προσθήκη χημικών ουσιών στο λιπαντικό λάδι.
Το λιπαντικό λάδι, εκτός από τη λίπανση, προσφέρει και άλλες υπηρεσίες. Με την προσθήκη ορισμένων χημικών ουσιών, το λάδι αποκτά τις ακόλουθες βασικές ιδιότηητες που χρειάζονται κατά τη λίπανση.
• Απορρυπαντικότητα και διασκορπιστικότητα. Είναι απαραίτητες για να καθαρίζονται τα εξαρτήματα της μηχανής από τα κατακάθια.
• Αντιδιαβρωτικότητα, με την οποία παρέχεται προστασία των μετάλλων από τη διάβρωση.
• Αντοχή στην οξείδωση, για να μη μεταβάλλεται η λιπαντική ικανότητα του λαδιού.
• Αντιαφριστική ικανότητα. Παρεμποδίζει τη δημιουργία αφρού στο λάδι και τη μείωση της λιπαντικής ικανότητας του με την αύξηση της θερμοκρασίας.
2. Μέθοδοι λίπανσης των Μ.Ε.Κ.
Η λίπανση των μηχανών εσωτερική καύσης είναι απαραίτητη λειτουργία που σκοπό έχει να ελαττώσει την τριβή η οποία δημιουργείται μεταξύ των διαφόρων κινουμένων μερών τους.
Τα κυριότερα σημεία τριβής στη μηχανή τα οποία χρειάζονται λίπανση είναι τα εξής: Έμβολο-κύλινδρος, έμβολο-πίρος, διωστήρας-πίρος, τριβέας διωστήρα-στρόφαλο, στροφαλοφόρος άξονας-τριβέας βάσεων, εκκεντροφόρος άξονας-τριβέας, στελέχη βαλβίδων-οδηγοί βαλβίδων και ωστήρια, γρανάζια χρονισμού κτλ.
Στα πρώτα χρόνια της κατασκευής και λειτουργίας των Μ.Ε.Κ., όταν οι πιέσεις και οι ταχύτητες των κινουμένων μερών της μηχανής ήταν μικρές, η λίπανση γινόταν με τη μέθοδο της εκτίναξης του λαδιού.
|
|
|