ΣΥΣΤΗΜΑ ΠΕΔΗΣΗΣ
1. Γενικά
Το σύστημα, το οποίο χρησιμοποιεί ο οδηγός για την επιβράδυνση και το σταμάτημα του αυτοκινήτου, ονομάζεται σύστημα πέδησης.
Στην ενότητα που ακολουθεί, δίνεται μία ολοκληρωμένη εικόνα της συγκρότησης και της λειτουργίας των σύγχρονων συστημάτων πέδησης. Επίσης γίνεται αναφορά στις βλάβες που παρουσιάζονται στο σύστημα και στους τρόπους επιδιόρθωσης τους.
Προορισμός
Όταν λέμε πέδηση, εννοούμε την επιβράδυνση ή το σταμάτημα ενός κινούμενου σώματος. Στο αυτοκίνητο το σύστημα πέδησης έχει σκοπό την ελάττωση της κινητικής ενέργειας του μέχρι και την ακινητοποίησή του, αν χρειαστεί.
Αρχή λειτουργίας
Στη μηχανολογία τις πιο πολλές φορές η επιβράδυνση και το σταμάτημα είναι αποτέλεσμα της τριβής. Έτσι και στο σύστημα πέδησης του αυτοκινήτου, η δύναμη που περιορίζει την κινητική ενέργειά του, είναι η δύναμη της τριβής.
Το μέγεθος της δύναμης αυτής αυξομειώνεται, σύμφωνα με την επιθυμία του οδηγού, ο οποίος επενεργεί ανάλογα στο πατίδι των φρένων. Πιεζόμενο το πατίδι, θέτει σε λειτουργία ορισμένα εξαρτήματα, που βρίσκονται μέσα στους τροχούς και ονομάζονται ενεργά μέρη του συστήματος πέδησης. Τα ενεργά μέρη διακρίνονται σε δύο κατηγορίες: Στα περιστρεφόμενα και στα σταθερά.
Είδη συστημάτων πέδησης
Στα σύγχρονα αυτοκίνητα συναντούμε βασικά τρία είδη συστημάτων πέδησης:
(α) Το μηχανικό
(β) Το υδραυλικό
(γ) Τα αερόφρενα
Το μηχανικό σύστημα, επειδή παρουσιάζει κάποια προβλήματα (μη άμεση ανταπόκριση, μη ικανοποιητική πέδηση κτλ), δε χρησιμοποιείται ως βασικό σύστημα πέδησης στο αυτοκίνητο, αλλά μόνο ως βοηθητικό (χειρόφρενο). Ως βασικό σύστημα πέδησης χρησιμοποιούνται είτε τα υδραυλικά φρένα είτε τα αερόφρενα.
Το υδραυλικό σύστημα φρένων, σε σύγκριση με τα αερόφρενα, είναι πιο απλό στην κατασκευή και έχει μικρότερο όγκο και βάρος.
Σε περιπτώσεις όμως κατά τις οποίες απαιτείται απότομο φρενάρισμα, ο οδηγός είναι υποχρεωμένος να πατήσει με μεγάλη δύναμη το πατίδι (800-1000Ν).
Γι’ αυτό το υδραυλικό σύστημα χρησιμοποιείται στα ελαφρά αυτοκίνητα ή σε φορτηγά βάρους μέχρι 5-6 t.
Σε αυτοκίνητα με βάρος μεγαλύτερο των 8 t, συνήθως τοποθετούνται αερόφρενα. Τα αερόφρενα είναι πιο πολύπλοκα στην κατασκευή τους και πιο δαπανηρά από τα υδραυλικά, είναι όμως αποτελεσματικότερα, αφού η δύναμη της πέδησης, που δημιουργείται με τη βοήθεια πιεσμένου αέρα, είναι μεγαλύτερη από τη δύναμη που μπορεί να εξασκήσει ο οδηγός.
Σε ορισμένα ημιφορτηγά και βαριά οχήματα τοποθετείται ένα σχετικά νέο σύστημα πέδησης, που δεν επιδρά όμως στο σύστημα μετάδοσης της κίνησης, αλλά στο στροφαλοφόρο άξονα της μηχανής (πέδηση με τη βοήθεια των καυσαερίων).
2. Μηχανικό σύστημα πέδησης
Τα ενεργά μέρη ενός τυπικού μηχανικού συστήματος πέδησης είναι στερεωμένα πάνω στην κιθάρα ή την πλήμνη του τροχού και είναι τα πιο κάτω: Το έκκεντρο, το τύμπανο, οι σιαγόνες, οι πίροι και το ελατήριο. Οι σιαγόνες κρατούνται κλειστές με τη βοήθεια του ελατηρίου. Το τύμπανο στερεώνεται πάνω στην πλήμνη του τροχού και περιστρέφεται μαζί του.
|
|
|